۳۰ اکتبر، روز جهانی زندانیان سیاسی، فرصتی است برای بازخوانی رنج و پایداری کسانی که به جرم اندیشیدن، حق‌طلبی و پاسداری از کرامت انسانی، دیوارهای بلند زندان را به سنگر مبارزه بدل کرده‌اند. در این میان، شرق کوردستان که به دلیل سیاست‌های سرکوبگرانه جمهوری اسلامی ایران، بیشترین سهم را از آمار زندانیان سیاسی، اعدام و حبس‌های طولانی‌مدت بر دوش می‌کشد، یکی از دشوارترین دوران‌های خود را در مواجهه با نقض سیستماتیک حقوق بشر در جغرافیای تحت سلطه جمهوری اسلامی تجربه می‌کند.
در تاریخ پرفراز و نشیب بشریت، تلاش برای دستیابی به حقوق بنیادین و صیانت از کرامت انسان، همواره پیشگام اندیشه‌های آزادی‌خواهانه و روشنفکرانه بوده است. در این میان، دو مقوله آزادی و عدالت جایگاهی والا دارند؛ آزادیِ بی‌قیدوشرط زندانیان سیاسی و لغو همیشگی مجازات اعدام.
کسانی که در راه باور و دیدگاه سیاسی خود، آزادی‌شان سلب شده و در برابر دیوارهای بلند زندان قرار می‌گیرند، در واقع قربانیان واکنش‌های ضددموکراتیک هستند. زندانی کردن انسان به دلیل تفاوت در اندیشه، نشانگر ضعف سیستمی است که نمی‌تواند از طریق گفت‌وگو و تبادل فکری به نقدها پاسخ دهد؛ رویه‌ای که جمهوری اسلامی با آن بیگانه است.
آنچه شایان توجه است، مجازات اعدام است که با هر توجیهی، در اصل شکستن حرمت انسانی است. هیچ قدرتی حق ندارد جانِ ستانده‌شده‌ای را که خود قادر به خلق آن نبوده، بازپس گیرد. اعدام نه تنها گرهی از مشکلات اجتماعی را نمی‌گشاید، بلکه خشونت را در بطن جامعه بازتولید می‌کند.
آمار هولناک اعدام بیش از ۵۰ زندانی سیاسی از ابتدای سال ۱۴۰۵ خورشیدی، نشان‌دهنده روندی است که فعالان حقوق بشر از آن به عنوان ماشین کشتار جمهوری اسلامی یاد می‌کنند. در حالی که جامعه بین‌المللی بر حق حیات به عنوان بنیادین‌ترین حق انسانی تأکید دارد، در ایران، مجازات اعدام به ابزاری برای ارعاب و بقای قدرت تبدیل شده است. پرونده‌های ساختگی برای معترضان سال‌های اخیر و زندانیان سیاسی، گویای آن است که دهها تن از فرزندان این خاک، در انتظار حکم غیرانسانی اعدام به سر می‌برند.
مرکز حقوق بشر کوردستان ایران و انجمن زندانیان سیاسی شرق کوردستان، در روز جهانی زندانیان سیاسی، ضمن درخواست آزادیِ بی‌قیدوشرط زندانیان سیاسی و توقف و لغو مجازات غیرانسانی اعدام، از جامعه جهانی، نهادهای تصمیم‌گیر و مراکز بین‌المللی حقوق بشر می‌خواهیم که در برابر نقض حقوق بشر و سلب حقوق زندانیان سیاسی در ایران سکوت نکنند، در روابط خود با جمهوری اسلامی بازنگری نمایند و هزینه این نقض‌ها را برای این رژیم افزایش دهند.
سکوت در برابر آمران و عاملان جنایت علیه بشریت در ایران و شرق کوردستان پذیرفتنی نیست و باید سازوکارهای قضایی بین‌المللی برای محاکمه مسئولان این جنایات فعال گردد.
در پایان، صدای زندانیان سیاسی، پژواک وجدان‌های بیداری است که در سیاه‌چاله‌های رژیم جمهوری اسلامی، در جست‌وجوی نور آزادی‌اند. تحقق عدالت نه با سکوت، بلکه با تداوم فشار افکار عمومی و گام‌های جدی حقوقی میسر می‌شود. ما اطمینان داریم که تا زمانی که زندانی سیاسی در بند است، مبارزه برای حق حیات و آزادی ادامه خواهد یافت.
زنده باد آزادی و عدالت
نه به اعدام، آری به آزادی زندانیان سیاسی
انجمن زندانیان سیاسی شرق کوردستان
مرکز حقوق بشر کوردستان ایران
۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی
۸ آبان ۱۴۰۵ خورشیدی
