رحیم رشیدی
انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ می‌تواند مسیر دو سال پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را تغییر دهد. آمریکایی‌ها در این انتخابات رئیس‌جمهور تازه‌ای انتخاب نمی‌کنند؛ اما درباره ترکیب نهادی تصمیم می‌گیرند که بودجه تصویب می‌کند، بر دولت نظارت دارد و می‌تواند برنامه‌های کاخ سفید را پیش ببرد یا متوقف کند. این بار، فشار هزینه‌های زندگی و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، رقابت بر سر کنگره را به آزمونی برای کارنامه اقتصادی و امنیتی ترامپ تبدیل کرده است.
اکثریت اکنون در اختیار کیست؟
در انتخابات پیش رو، هر ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از ۱۰۰ کرسی سنا به رأی گذاشته می‌شود. جمهوری‌خواهان اکنون در مجلس نمایندگان ۲۱۸ کرسی و دموکرات‌ها ۲۱۴ کرسی دارند؛ یک نماینده مستقل و دو کرسی خالی نیز وجود دارد. در سنا، جمهوری‌خواهان با ۵۳ کرسی در برابر بلوک ۴۷ نفری دموکرات‌ها و مستقل‌های همسو، اکثریت دارند. دموکرات‌ها برای رسیدن به اکثریت کامل مجلس نمایندگان به ۲۱۸ کرسی و در سنا به ۵۱ کرسی نیاز دارند. تقسیم ۵۰ـ۵۰ سنا، به‌دلیل رأی تعیین‌کننده معاون رئیس‌جمهور، کنترل را در اختیار جمهوری‌خواهان نگه می‌دارد. (radiotv.house.gov, reuters.com, reuters.com)
این ارقام نشان می‌دهد حاشیه امنیت جمهوری‌خواهان محدود است. بااین‌حال، رقابت دو مجلس یکسان نیست: مجلس نمایندگان بیشتر از فضای عمومی کشور تأثیر می‌پذیرد، اما در سنا، کیفیت نامزدها و ترکیب سیاسی ایالت‌های دارای انتخابات اهمیت بیشتری دارد.
موقعیت دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان
ارزیابی‌های اواخر اکتبر به سود دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان است. گزارش ۲۳ اکتبر واشنگتن‌پست، به نقل از مؤسسه کوک، از احتمال افزایش خالص ۱۲ تا ۲۲ کرسی دموکرات‌ها خبر می‌دهد. این برآورد نتیجه قطعی نیست؛ اختلاف اندک در حوزه‌های رقابتی، میزان مشارکت و خطای نظرسنجی‌ها می‌تواند اندازه پیروزی یا حتی برنده را تغییر دهد. (washingtonpost.com)
مزیت دموکرات‌ها، امکان تبدیل نارضایتی اقتصادی به رأی علیه حزب حاکم است. جمهوری‌خواهان، در مقابل، بر امنیت، مهاجرت و خطر سیاست‌های جناح چپ تأکید می‌کنند. مسئله راهبردی برای دموکرات‌ها این است که مخالفت با ترامپ را به برنامه‌ای باورپذیر برای زندگی روزمره تبدیل کنند؛ برای جمهوری‌خواهان نیز حفظ رأی‌دهندگان مستقل، در کنار بسیج پایگاه وفادار ترامپ، تعیین‌کننده خواهد بود.
پیروزی دموکرات‌ها چه محدودیت‌هایی برای ترامپ ایجاد می‌کند؟
اگر دموکرات‌ها فقط مجلس نمایندگان را بگیرند، ریاست کمیته‌ها و دستور کار نظارتی تغییر می‌کند. تحقیقات درباره عملکرد دولت، احضار مقام‌ها و مطالبه اسناد می‌تواند هزینه سیاسی تصمیم‌های کاخ سفید را افزایش دهد. تصویب برنامه‌های تازه مالیاتی و هزینه‌ای نیز دشوارتر می‌شود و مذاکرات بودجه به اهرم فشار مخالفان تبدیل خواهد شد. این به معنای افزایش احتمال بن‌بست و کشمکش بر سر تأمین مالی دولت است. (reuters.com)
اگر سنا هم به دست دموکرات‌ها برسد، امکان جلوگیری از تأیید نامزدهای قضایی و اجرایی ترامپ بیشتر می‌شود. اما اکثریت کنگره اختیار نامحدود نمی‌آورد: ترامپ حق وتو دارد و عبور از وتوی او به دو‌سوم آرای هر دو مجلس نیاز دارد. همچنین برای پایان‌دادن به مانع‌تراشی روی بسیاری از طرح‌ها در سنا، معمولاً ۶۰ رأی لازم است. استیضاح در مجلس نمایندگان نیز با برکناری تفاوت دارد؛ محکومیت در سنا مستلزم موافقت دو‌سوم سناتورهای حاضر است. بنابراین پیروزی دموکرات‌ها بیشتر به معنای محدود‌شدن قدرت ترامپ است تا پایان ریاست‌جمهوری او. (senate.gov, senate.gov, senate.gov)
الهان عمر؛ اهمیت سیاسی فراتر از یک کرسی
الهان عمر، نماینده مسلمان مینه‌سوتا، در انتخابات مقدماتی اوت بیش از ۸۰ درصد آرا را به دست آورد. حوزه او گرایش قوی دموکرات دارد؛ بنابراین اهمیتش بیشتر به جایگاه او در مناقشه درباره اسرائیل، حقوق فلسطینیان، مهاجرت و سیاست خارجی آمریکا مربوط است تا احتمال جابه‌جایی یک کرسی حساس. (ilhanomar.com, cbsnews.com)
از نظر تحلیلی، تداوم حضور عمر نشان می‌دهد جناح منتقد حمایت بی‌قید‌وشرط از اسرائیل، همچنان در بخشی از پایگاه دموکرات‌ها پشتوانه دارد. اما موفقیت او در یک حوزه امن، میزان استقبال کل کشور از این دیدگاه را مشخص نمی‌کند. همچنین مسلمان‌بودن یک نماینده به معنای نمایندگی سیاسی همه مسلمانان آمریکا نیست؛ اختلاف‌های طبقاتی، نسلی و ایدئولوژیک در این جامعه نیز وجود دارد.
عبدال السید؛ آزمون حساس میشیگان
نامزد مسلمان مورد توجه در میشیگان، عبدال السید، نامزد دموکرات سنا در برابر جمهوریخواه مایک راجرز است. در صورت پیروزی، او نخستین سناتور مسلمان آمریکا خواهد شد.
رویترز در ۲۳ اکتبر، میانگین برتری او را در نظرسنجی‌ها حدود ۲٫۶ واحد درصد گزارش کرده؛ فاصله‌ای که رقابت را همچنان حساس نگه می‌دارد. (reuters.com)
اهمیت این رقابت فقط نمادین نیست. دموکرات‌ها برای کسب اکثریت سنا باید کرسی‌های خود را حفظ کنند و همزمان کرسی‌های جمهوری‌خواهان را بگیرند. السید نیز باید میان بسیج رأی‌دهندگان مترقی و جلب مستقل‌ها توازن برقرار کند. گزارش فایننشال‌تایمز نشان می‌دهد او موضوع استطاعت مالی را به جنگ ایران و سیاست‌های ترامپ پیوند زده، درحالی‌که مواضعش درباره اسرائیل در میان برخی رأی‌دهندگان محل اختلاف است. نتیجه، آزمونی برای امکان ساختن ائتلافی گسترده پیرامون یک نامزد مسلمان و منتقد سیاست اسرائیل خواهد بود. (ft.com)
جنگ ایران چگونه وارد صندوق رأی می‌شود؟
جنگ زمانی اثر انتخاباتی گسترده پیدا می‌کند که پیامدهایش وارد زندگی خانوارها شود: قیمت سوخت، هزینه حمل‌ونقل، نگرانی از تورم و خطر طولانی‌شدن مأموریت نظامیان. در نظرسنجی ژوئیه AP-NORC، حدود ۶۴ درصد آمریکایی‌ها جنگ با ایران را ارزشمند نمی‌دانستند و ۳۳ درصد ارزیابی مثبتی داشتند. البته شکاف حزبی شدید بود: ۶۱ درصد جمهوری‌خواهان، در برابر تنها ۱۰ درصد دموکرات‌ها، جنگ را ارزشمند می‌دانستند. (apnorc.org)
داده تازه‌تر نیز اهمیت پیوند جنگ و معیشت را نشان می‌دهد. در گزارش نظرسنجی اکتبر AP-NORC، حدود هشت نفر از هر ده رأی‌دهنده ثبت‌نام‌شده کاهش هزینه زندگی و حدود هفت نفر از هر ده پایان جنگ ایران را اولویت کنگره آینده دانسته‌اند. این یافته‌ها برای دموکرات‌ها فرصت ایجاد می‌کند، اما مخالفت با جنگ را نباید معادل حمایت از حکومت ایران یا توافق درباره شیوه پایان درگیری دانست. (apnews.com)
پیروزی دموکرات‌ها می‌تواند فشار نظارتی و بودجه‌ای برای محدود‌کردن جنگ را بیشتر کند؛ بااین‌حال، اختلاف‌های درون حزب و اختیارات اجرایی رئیس‌جمهور باقی می‌ماند. اهمیت راهبردی انتخابات در همین تغییر موازنه است: رأی‌دهندگان تعیین می‌کنند ترامپ در ادامه سیاست‌هایش با همراهی کنگره روبه‌رو باشد یا با نهادی که برای بودجه، انتصاب‌ها و تصمیم‌های جنگی از او پاسخ می‌خواهد.
منابع
۱. گالری رادیو و تلویزیون مجلس نمایندگان؛ ترکیب حزبی مجلس
۲. رویترز، ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶؛ آنچه درباره انتخابات میان‌دوره‌ای باید دانست
۳. رویترز، ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶؛ سناریوهای انتخابات و دو سال پایانی ترامپ
۴. واشنگتن‌پست، ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶؛ برآورد کوک از افزایش کرسی‌های دموکرات‌ها
۵. سنای آمریکا؛ متن قانون اساسی و قواعد وتو
۶. سنای آمریکا؛ فیلیباستر و پایان بحث
۷. سنای آمریکا؛ سازوکار استیضاح
۸. کارزار الهان عمر، ۱۱ اوت ۲۰۲۶؛ اعلام پیروزی در انتخابات مقدماتی
۹. سی‌بی‌اس مینه‌سوتا، ۱۱ اوت ۲۰۲۶؛ پیروزی مقدماتی الهان عمر
۱۰. رویترز، ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶؛ رقابت عبدال السید و حملات جمهوری‌خواهان
۱۱. فایننشال‌تایمز؛ اهمیت رقابت میشیگان
۱۲. AP-NORC، ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶؛ ارزیابی افکار عمومی از جنگ ایران
۱۳. آسوشیتدپرس، اکتبر ۲۰۲۶؛ اولویت کاهش هزینه‌ها و پایان جنگ ایران
