جو اینوود، خبرنگار بخش جهانی بیبیسی
این تحلیل بر یک پرسش کلیدی تمرکز دارد: پس از شکست مذاکرات آمریکا و ایران در پاکستان، چه سناریوهایی محتمل است؟
در ارزیابی خبرنگار، نقطه اصلی این است که از ابتدا شانس موفقیت این مذاکرات پایین بوده، زیرا هر دو طرف با ادعای «پیروزی در جنگ» وارد گفتوگو شدهاند و در عمل حاضر به عقبنشینی از مواضع اصلی خود نبودهاند. نتیجه، خروج دو طرف با روایتهای کاملاً متضاد و مقصر دانستن یکدیگر بوده است.
در سطح میدانی، مهمترین نگرانی فوری، وضعیت آتشبس است. این آتشبس که اخیراً برقرار شده، در شرایطی آغاز شده که تنشها به بالاترین سطح رسیده بود. با شکست مذاکرات، هرچند هنوز نشانه رسمی از آغاز دوباره حملات وجود ندارد، اما ریسک ازسرگیری درگیریها افزایش یافته است.
یکی از نقاط حساس، تنگه هرمز است؛ آبراهی حیاتی که در جریان بحران اخیر نیز دچار اختلال شده است. تحلیلها نشان میدهد بازگشایی پایدار این مسیر از طریق توافق سیاسی دشوارتر شده و همزمان افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، نشانهای از حرکت به سمت «مدیریت نظامی بحران» به جای حل دیپلماتیک آن تلقی میشود.
در سطح راهبردی، اختلاف اصلی همچنان پابرجاست: آمریکا ایران را به عدم پایبندی به تعهدات مربوط به عدم دستیابی به سلاح هستهای متهم میکند، در حالی که ایران این هدف را رد میکند. با این حال، تشدید جنگها در منطقه طی یک سال گذشته باعث شده بحث بازدارندگی و بهویژه توان هستهای در هر دو سوی معادله جدیتر شود.
جمعبندی این تحلیل آن است که این گفتوگوهای رو در رو، هرچند از نظر تاریخی مهم بودند، اما در حال حاضر بیشتر بهعنوان «فرصت از دسترفته دیپلماسی» ارزیابی میشوند تا نقطه آغاز یک توافق پایدار.
