یک سال پس از جنگ ۱۲ روزه، زنان ایران با پیامدهای گسترده اقتصادی و اجتماعی مواجه شده‌اند؛ از کاهش فرصت‌های شغلی و افزایش نرخ بیکاری تا تشدید خشونت‌های خانگی و فشارهای معیشتی که به گفته گزارش‌ها، زندگی روزمره آنان را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار داده است.

یک سال از جنگ ۱۲ روزه می‌گذرد؛ سالی که در آن همزمان با اعتراضات گسترده، سرکوب‌های امنیتی و بحران‌های اقتصادی، فشارهای اجتماعی و معیشتی سنگینی بر شهروندان ایران وارد شد؛ فشاری که بیش از همه بر زندگی زنان اثر گذاشته است.

کاهش فرصت‌های شغلی و افزایش بیکاری زنان

نمونه‌هایی مانند «سپیده»، مهندس معماری ۳۷ ساله، نشان می‌دهد که بسیاری از زنان پس از جنگ شغل خود را از دست داده‌اند. او که پس از تعدیل نیرو بیکار شده، برای یافتن کار جدید نیز موفق نبوده و در نهایت به فعالیت غیررسمی در فضای مجازی روی آورده است.

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت اقتصادی زنان تنها ۱۳.۶ درصد است؛ در حالی که این رقم برای مردان ۶۸.۱ درصد گزارش شده است. نرخ بیکاری زنان جوان نیز به‌طور قابل توجهی بالاتر از مردان است؛ به‌گونه‌ای که در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال به ۳۱.۵ درصد رسیده است.

همچنین بخش قابل توجهی از زنان بیکار، فارغ‌التحصیلان دانشگاهی هستند که سهم آنان از بیکاری زنان حدود ۶۳.۱ درصد اعلام شده است.

فشار مضاعف و افزایش کار خانگی

در کنار حذف زنان از بازار کار رسمی، فشار ناشی از جنگ باعث افزایش نقش آنان در کارهای بازتولیدی درون خانه شده است. کارهایی مانند مراقبت از کودکان و سالمندان، آشپزی و مدیریت امور روزمره خانواده در شرایط بحران به شکل چشمگیری افزایش یافته و عمدتاً بدون دستمزد باقی مانده است.

افزایش خشونت و تنش در خانواده

گزارش‌ها همچنین از افزایش تنش‌های خانوادگی و خشونت خانگی در پی بحران‌های اقتصادی و اجتماعی خبر می‌دهند. نمونه روایت‌هایی مانند «محیا» نشان می‌دهد که فشارهای ناشی از بیکاری، ناامنی اقتصادی و بحران‌های مداوم، در برخی موارد به خشونت فیزیکی و فروپاشی روابط خانوادگی منجر شده است.

به گفته مرکز اورژانس اجتماعی، در بازه زمانی پس از جنگ، ده‌ها هزار تماس مرتبط با خشونت خانگی، کودک‌آزاری و بحران‌های روانی ثبت شده است.

جمع‌بندی

مجموع داده‌های آماری و روایت‌های اجتماعی نشان می‌دهد که جنگ، علاوه بر پیامدهای سیاسی و امنیتی، ساختار زندگی روزمره زنان را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ از کاهش فرصت‌های شغلی گرفته تا افزایش بار کار خانگی و تشدید خشونت‌های خانوادگی. کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت نبود سیاست‌های حمایتی، این روند می‌تواند به تعمیق نابرابری جنسیتی و افزایش فقر منجر شود.

★ این گزارش نوشتهٔ سولماز ایکدر و در ایران‌وایر منتشر شده است.