نوشته: مارک کاپوتو و باراک راوید، آکسیوس؛ بازنویسی: کوردستانمیدیا
مناقشه ایران وارد مرحلهای شبیه به «جنگ سرد جدید» شده است؛ مرحلهای که ترکیبی از تحریمهای مالی، محدودیتهای دریایی و تلاشهای دیپلماتیک پراکنده را در بر میگیرد و در عین حال، چشمانداز روشنی برای پایان سریع آن وجود ندارد.
در این گزارش تحلیلی آمده است که این بنبست تنشزا میتواند برای ماهها ادامه یابد و در نتیجه، افزایش قیمت انرژی و تداوم نااطمینانی در بازارهای جهانی محتمل است. همچنین نگرانیهایی درباره احتمال تبدیل این وضعیت به یک درگیری نظامی ناگهانی مطرح شده است.
بر اساس اظهارات چند مقام آمریکایی، واشنگتن نگران شکلگیری یک وضعیت «منجمد اما پرتنش» است؛ وضعیتی که در آن نه توافقی حاصل میشود و نه جنگی تمامعیار رخ میدهد، اما تنشها در سطح بالا باقی میماند.
در این سناریو، نیروهای نظامی آمریکا برای مدت طولانیتری در منطقه مستقر میمانند و مسیرهای دریایی کلیدی همچنان در وضعیت پرریسک باقی خواهند ماند. در همین چارچوب، تنگه هرمز بهعنوان یکی از نقاط حساس انرژی جهانی در کانون توجه قرار دارد.
به گفته یک منبع نزدیک به کاخ سفید، چنین وضعیت بلاتکلیفی میتواند از نظر سیاسی و اقتصادی برای دولت آمریکا نیز چالشزا باشد، بهویژه با توجه به فضای انتخاباتی داخلی.
در سطح تصمیمگیری، گزارش حاکی است که رئیسجمهور آمریکا میان دو گزینه قرار دارد: ادامه فشار اقتصادی و تحریمها یا بررسی گزینههای نظامی محدود برای تغییر موازنه.
برخی مشاوران او پیشنهاد دادهاند سیاست فشار حداکثری ادامه یابد و در عین حال ابزارهای اقتصادی و تحریمی جدید نیز اضافه شود. در مقابل، برخی جریانهای نزدیک به دولت و خارج از آن، بر ضرورت استفاده از گزینه نظامی برای شکستن بنبست تأکید دارند.
در همین زمینه، برخی مقامات آمریکایی تأکید کردهاند که سطح تحریمها علیه ایران به بالاترین حد خود رسیده و هدف آن وادار کردن تهران به پذیرش مذاکرات در موضوعات حساس، از جمله برنامه هستهای، است.
از سوی دیگر، ایران نیز در برابر این فشارها تلاش کرده با اقدامات متقابل در حوزه دریایی و انرژی، از جمله اعمال محدودیت در مسیرهای عبور نفتکشها در تنگه هرمز، اهرم فشار خود را حفظ کند.
در عین حال، واشنگتن نیز با توقیف برخی محمولههای نفتی و اعمال فشار بر شبکههای حملونقل و مالی، سیاست «فشار حداکثری» را تشدید کرده است؛ سیاستی که هدف آن محدود کردن صادرات نفت ایران و کاهش توان اقتصادی این کشور عنوان شده است.
با این حال، تحلیلگران منتقد این رویکرد معتقدند که صرف فشار اقتصادی، بدون یک مسیر دیپلماتیک روشن، ممکن است نتواند به تغییرات سیاسی مورد نظر منجر شود و در عوض، وضعیت بنبست را طولانیتر کند.
در مجموع، این گزارش تحلیلی نشان میدهد که مناقشه ایران و آمریکا در مرحلهای پیچیده از رقابت، فشار و عدم قطعیت قرار گرفته است؛ مرحلهای که نه به سمت توافق حرکت میکند و نه به سمت جنگ مستقیم، بلکه در قالب یک رویارویی فرسایشی ادامه مییابد.
