مردم حقطلب و مبارز کوردستان!
اعضا و هواداران حزب دموکرات کوردستان ایران!
بیست و پنجم مردادماه امسال، مصادف است با هشتاد و یکمین سالروز تاسیس حزب دموکرات کوردستان. در آن روزگار و پس از افزون بر دو دهه اعمال سرکوب و قهر حکومت رضا شاه که با هدف اضمحلال و امحای هویت ملی از طریق تحمیل زبان، فرهنگ و ارادهی سیاسی مسلط صورت میگرفت، حزبی پا بە عرصەی وجود گذاشت که بنیانگذار مرحلهای نوین در مبارزات ملی کورد در کوردستان ایران شد. در خلال آن دو دهه، در شرایطی که از شمال تا جنوب کوردستان ایران -از جنبش «سمکو شکاک» گرفته تا قیام «رینو» در ایلام- جنبش حقطلبانهی کورد علیه رژیم پهلوی در جریان بود، در مرکز کوردستان نیز اندیشههای ناسیونالیسم کوردی در حال بالندگی بود. اندیشهای کە حزب «آزادی» سنگبنای آن را نهاد، «کوملهی ژیانهوهی کورد» (جمعیت احیای کورد) بدان معنایی ملی بخشید و سرانجام «حزب دموکرات کوردستان» ثمرەی آن خیزش سیاسی و مردمی با درونمایهای ملی شد.
تاسیس حزب دموکرات کوردستان توسط پیشوا «قاضی محمد»، برآمد خودآگاهی سیاسی و ملی کورد در جهت مقابله با سیاست یکسانسازی فرهنگی رژیم پهلوی بود. حزب دموکرات بر آن بود تا همپای امواج تجددخواهی در ایران، جامعهی کوردستان نیز جامهای نوین بر تن کردە و مطالبات برحق و دادخواهانهی خویش را از مسیر حزبی مدنی و نوین، در صدر گفتمان و مسائل روز قرار دهد. در واقع، حزب دموکرات کوردستان از اولین جلوههای تحول بنیادین در بافت اجتماعی کوردستان ایران بود، از اینرو، آن حزب توانست در فاصلهی کمتر از یک سال، پایەهای یک حکومت را بنیان نهد. «جمهوری کوردستان» با آنهمه دستاورد تاریخی، ملی و سیاسی، محصول همان تحول در جامعهی کوردستان و برآمد آن شیوه از مبارزهی مدرن بود که ملت کورد برای نخستینبار در تاریخ خویش، از مجرای حزبی سیاسی و با طرح و برنامهای هدفمند، آن را به پیش میراند.
حزب دموکرات نه تنها ملت کورد را به سریر حکمرانی رساند ، بلکه به مبارزاتکوردستان حقطلبانهی این ملت، معنا و گفتمان سیاسی بخشید؛ گفتمانی که اگرچه همواره متناسب با مقتضیات و تحولات روز دستخوش تغییر گشته، اما جوهرهی بنیادین آن، شالودهی حیات سیاسی کورد در کوردستان ایران را پی ریخته است. چنانکه تا به امروز نیز کوردها آگاهترین و سیاسیترین ملت در جغرافیای ایران به شمار میروند؛ ویژگی والایی که مانع از آن شده تا جنبش آزادیخواهانهی این مردم، حتی برای لحظهای با رکود و توقف مواجه گردد.
فروپاشی جمهوری کوردستان و اعدام پیشوا «قاضی محمد» و یارانش، اگرچه ضربهای سنگین بر پیکر حزب نوپای دموکرات وارد آورد، اما در عین حال، تجربهای بس گرانبها، هم برای حزب دموکرات و هم برای جنبش کوردستان آزادیخواهانهی ملتکوردستان کرد به بار آورد. تداوم حیات حزب دموکرات در مسیر مبارزه، بازسازی و بازآفرینی ساختار حزب، و نیز رهبری مبارزەای پرهزینه اما پردستاورد، این حزب را چنان صلابتی بخشید که حتی با از دست دادن رهبران بزرگی چون دکتر قاسملو و دکتر شرفکندی، همچنان استوار بر روی پای خویش بایستد و ارادهی ملی ملت نیز دچار تزلزل و فروپاشی نگردد. استمرار حیات حزب پس از سقوط جمهوری، خوانش و تحلیل رهبران جدید از تحولات ایران در اوایلکوردستان دههی ۳۰ خورشیدی، و تلاش برای ورود به فرایند سیاسی سراسری در کشور را میتوان از نشانههای سرآغاز عصری نوین در گفتمان سیاسی این حزب به شمار آورد. بر همین اساس، مبارزهی مسلحانهی سالهای ۴۶-۴۷ ، واکنشی مستقیم به سیاستهای محمدرضاشاه در قبال مسئلهی کورد پس از کودتا بود. با شهادت پیروان این اندیشه در بدنه، حزب دموکرات بیش از پیش به بازبینی ساختار، برنامه و خطمشی خویش پرداخت و از حزبی که تنها «ساختاری مدرن» داشت، به حزبی تمامعیار و مدرن در عرصههای اندیشه، نظر و عمل ارتقا یافت. از اینرو، هنگامی که انقلاب ملتهای ایران در سال ۱۳۵۷ به ثمر نشست، حزب دموکرات به تشکلی محبوب و پرچمدار گفتمان جامعه بدل گردید و به عنوان مردمیترین جریان سیاسی در پهنهی ایران، نقشی برجسته را در عرصه سیاستورزی کوردستان و دفاع از حقوق ملت کورد ایفا نمود. واقعبینی سیاسی در کنار پایبندی و اصرار بر خواستهها و مطالبات ملی، به عنوان بارزترین شاخصهی حزب دموکرات در آن مقطع جلوهگر شد؛ شاخصهای که تا به امروز نیز در مقاطع سخت و بحرانی حیات ملت کورد، قطبنما و نقشه راه این حزب بوده است.
مشارکت فعال در انقلاب ملتهای ایران، ورود به فرآیند گفتوگو با حاکمیت نوپا، ائتلاف با جریانهای کوردستانی، شکست مذاکرات، دفاع و نبرد مسلحانه در دهههای شصت و هفتاد، شهادت رهبران والامقام حزب؛ قاسملو و شرفکندی، توشهاندوزی از گسستهای درونی، تحول در شعار محوری از «خودمختاری» به «فدرالیسم»، موشکباران مقرات و پایگاهها، تاسیس «مرکز همکاری» و سپس «مرکز دیالوگ» و بالاخرە تشکیل «ائتلاف کوردستانی»، اهتمام به مبارزات مدنی در داخل، تجلی نوروزهای شکوهمند کوردستان و فراگیری نمادهای کوردی به مثابه سرمایههایی ملی؛ همگی تجارب گرانبهایی هستند که حزب دموکرات را به جریانی آوانگارد و تمام عیار بدل ساخته اند، حزبی که با وجود همه فراز و نشیبها، توانستە محبوبیت خود را در دل نسلهای متوالی کوردستان ایران ماندگار کند.
از سوی دیگر، ایفای نقش فعال در ائتلافهای سراسری، مانند «کنگره ملیتهای ایران فدرال»، «نهاد همبستگی برای آزادی و برابری» و شمار دیگری از مجامع و نهادهای سراسری در عرصه سیاسی ایران، گامنهادن در مسیر قاسملوی بزرگ و تجلی عینی واقعگرایی سیاسی در عرصه سیاست است. آن هم در شرایطی که حزب دموکرات بهعنوان مسئولیت پذیرترین جریان سیاسی کورد، همیشه بر اصول و مؤلفههای بنیادین ملی اصرار میورزد و هرگز اجازه نمیدهد که آرمانخواهی اصیل ملت کورد در این بخش از کوردستان دستخوش افول شود.
مردم میهنپرست و آزادیخواه کورد!
حزب دموکرات در کنار تداوم مبارزهی ٨١ سالەی خود بر مدار آرمانهای ملی و ارزشهای میهنی، هموارە در مقام حزبی پیشرو و تجددخواه، در پی دگرگونی سنتهای ناپسند جامعه بوده و آرمان جامعەای مدرن و امروزی را در سر داشته است، جامعەای که بر شالوده ارزشهای جهانشمول بشری جهت تحقق جامعهای آزاد، دادگر و پویا بنا میشود. حزب دموکرات هموارە معتقد بودە است که نیل به حاکمیت سیاسی، بدون تثبیت و رسمیتبخشی به حقوق زن به مثابه عامل و سوژەای مستقل، امکان پذیر نیست. در دکترین حزب دموکرات، ساختار فکری پدرسالاری در ذهنیت انسان کورد باید جای خود را به باور راسخ به کرامت زن و زدایش همه اشکال تبعیض و ستم از زنان بدهد، تا به مسائل و آرمانهای ملی و اجتماعی، نه از چشماندازی تنگنظرانه و مردسالارانه، بلکه از منظری والامقام و انسانی نگریسته شود. ایمان به نقشآفرینی تمامی ساختارهای اجتماعی و مناطق گوناگون کوردستان ایران در مبارزات ملی و ساختن کوردستانی بالنده در آیندهای آزاد، اعتقادی استوار و بنیادین بوده و باقی خواهد ماند. عملکرد و کارنامه حزب در طول هشت دهه مبارزه مؤید آن است که حزب ما با تحقق دستاوردهای متعدد سیاسی، ملی و تاریخی به بهای جانبازی بیش از پنجهزار شهید سنگر، و همچنین با نگرش و ابتکارات سیاسی خود در عرصه مبارزاتی کوردستان ایران، همچنان پشتوانه اعتماد غالب جامعه کوردستان را با خود دارد و با اتکا به این جایگاه و اعتماد، به مبارزه و تلاش خود ادامە خواهد داد.
اکنون و در شرایطی که ایران وارد مرحلهای متفاوت شدە است و جمهوری اسلامی رهبر خود را از دست داده و رهبر جدیدش نامی بیش نیست، و در حالی که حاکمیت در گرداب جنگی خارجی و نزاع جناحهای داخلی برای مصادره قدرت گرفتار شدە است، جنبش حقطلبانەی مردم در کوردستان ایران با وجود فشار دستگاههای سرکوبگر حکومت، همچنان محکم ایستادە و در عین حال تلاشهای هشتاد و یک ساله حزب دموکرات در راستای تقویت جامعه مدنی کوردی و ارج نهادن به نقش توده ها در پیشبرد مبارزه ملی، موفق بوده است.
در هشتاد و یکمین سالگرد حیات حزب دموکرات، مبارزات همەجانبەی حزب ما بیش از پیش هدفمند شدە است، تلاشهای دیپلماتیک حزب در محافل جهانی در راستای معرفی قضیەی کورد و، با احزاب سراسری ایران برای تثبیت حق حاکمیت سیاسی، و همچنین مبارزات مدنی و رسانهای توسط جوانانی کە بەعنوان نمایندگان نسل جدید حزب ایثارگرانە در تلاشند، و بالاخرە مبارزە پیشمرگانە با حضور نیروهای پیشمرگ بە عنوان تکیەگاه ملتمان، تجلی استراتژی مبارزات همەجانبەی حزب دموکرات کوردستان ایران هستند. حزب دموکرات در این لحظه ویژه و حساس، با باور عمیق به راه پرافتخار رهبران شهید و همه شهدای گلگونکفن ملتمان تجدید پیمان میکند که بە آرمانهای ملی خود پایبند بودە و موشکباران و حملات پهپادی و هرنوع هجوم نظامی نە تنها گامهایش را سست نمیکند بلکە با اعتماد به نفس اهداف ملی خود را ادامه خواهد داد و، همچنین یاد و خاطرەی شهیدان و زندانیان سیاسی را گرامی داشتە و خانواده و بستگانشان را ارج مینهد، و در این راه با درسگرفتن از تاریخ، تلاشی بیوقفه را در راستای حفظ اتحاد درون تشکیلاتی خود و همبستگی و ائتلاف با سایر نیروهای سیاسی در کوردستان ایران به کار میبندد
حزب دموکرات کوردستان ایران
هیات اجرائی
مرداد ١٤٠٥
