اقتصاد ایران در بهار امسال با سقوط ۱۲.۱ درصدی مواجه شد؛ بحرانی که در کنار پیامدهای جنگ، محدودیتهای تجاری و محاصره دریایی، ضعف ساختار اقتصادی و وابستگی شدید کشور به درآمدهای نفتی را بیش از پیش آشکار میکند.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی اعلام کرده است تولید ناخالص داخلی ایران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲.۱ درصد کاهش یافته است. این رقم حتی از برآورد مرکز آمار ایران، که افت اقتصادی را ۱۰.۱ درصد اعلام کرده بود، فراتر میرود.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، اگرچه شدت انقباض اقتصادی در تیرماه کاهش یافته، اقتصاد همچنان در مسیر رکود قرار دارد. در این ماه، ارزش افزوده صنایع و معادن ۱۲.۲ درصد، بخش نفت ۱۰ درصد و خدمات ۴.۲ درصد کاهش یافته است. کشاورزی با رشد ششدرصدی، تنها بخش عمده اقتصاد بود که عملکرد مثبتی ثبت کرد.
از سوی دیگر، بازگشت محاصره دریایی آمریکا و کاهش صادرات نفت، فشار بر منابع ارزی جمهوری اسلامی را افزایش داده است. تولید روزانه نفت ایران نیز از حدود دو میلیون و ۴۵۰ هزار بشکه در تیرماه، پس از تشدید محدودیتها، به حدود دو میلیون بشکه کاهش یافته است.
تداوم این وضعیت، در کنار سقوط ارزش ریال، افزایش هزینه واردات مواد اولیه و احتمال کمبود برق و گاز در فصل سرما، چشمانداز فعالیتهای تولیدی را تیرهتر میکند.
این آمارها نشان میدهد که هزینه بحرانهای سیاسی و نظامی تنها به میدان جنگ محدود نمانده و مستقیماً به اقتصاد و معیشت مردم منتقل شده است. کاهش سرعت انقباض اقتصادی در تیرماه نیز نشانه پایان بحران نیست؛ بلکه ادامه محاصره و افت درآمدهای نفتی میتواند رکود را در ماههای آینده عمیقتر کند.