کوردستان میدیا

سایت مرکزی حزب دمکرات کوردستان ایران

تحلیل جروزالم پست از بازی سیاسی نتانیاهو و آیزنکوت بر سر دولت فراگیر

08:23 - 25 آبان 1405

آغاز نخستین نشست تیم‌های مذاکره‌کننده احزاب «لیکود» و «یاشار» در حالی رقم خورد که به ارزیابی «هرب کینون»، تحلیلگر این روزنامه، بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت حتی در صورت نبود توافق بر سر رهبری دولت آینده، نمی‌خواهند نزد افکار عمومی به‌عنوان عامل شکست همبستگی معرفی شوند.

بر اساس این تحلیل، دیدار بعدازظهر یکشنبه ۲۴ آبان نمایندگان دو حزب زمانی برگزار شد که نتانیاهو شامگاه شنبه ۲۳ آبان در پیامی ویدئویی، آیزنکوت را به گفت‌وگو بدون پیش‌شرط فراخواند. نتانیاهو در این پیام برخلاف مواضع پیشین، نه بر نخست‌وزیری خود پافشاری کرد و نه از «تناوب قدرت» سخن گفت تا تصویری منعطف ارائه دهد و بار پاسخ‌گویی را بر دوش آیزنکوت بگذارد. در مقابل، آیزنکوت با «فضاسازی تبلیغاتی» خواندن این فراخوان، از رد مذاکرات خودداری کرد و با اعزام «یوآو هوروویتس»، رئیس دفتر پیشین نتانیاهو در سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ و منتقد سرسخت کنونی او، به همراه «حیلی تروپر»، این پیام را به لیکود فرستاد که با شیوه‌های چانه‌زنی نتانیاهو آشناست و راهی برای روزنه‌های توافق نمی‌گذارد.

نویسنده این تحلیل تصریح می‌کند که مذاکرات کنونی در دو سطح دنبال می‌شود: نخست احتمال نظری تشکیل دولتی فراگیر و دوم نبرد بر سر مقصر معرفی نشدن در صورت ناکامی گفت‌وگوها. نتانیاهو در پی از دست دادن اکثریت پارلمانی نمی‌خواهد بقای خود را مقدم بر همبستگی داخلی جلوه دهد و آیزنکوت نیز نمی‌تواند هم‌زمان مدعی جایگزینی مسئولانه باشد و به وحدت یا بیش از ۱.۲ میلیون رأی‌دهنده لیکود پشت کند. هم‌زمان، درگیر بودن اسرائیل در چند جبهه نظامی، نامشخص بودن تحولات پیش‌رو درباره ایران و تغییر معادلات واشینگتن پس از پیشروی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، مطالبه عمومی برای تشکیل دولت فراگیر را تقویت کرده و هر دو طرف با تکیه بر همین چالش‌ها می‌کوشند رقیب را مانع اصلی نشان دهند.

از سوی دیگر، برپایی «چادر وحدت» در برابر کنست از سوی «الیشا مدان»، نماینده جدید لیکود و جانباز جنگ غزه که هر دو پای خود را از دست داده است، بار اخلاقی و فشار عمومی بر هر دو طرف را افزایش داده است؛ هرچند این اقدام نمی‌تواند اختلافات اصلی بر سر نخست‌وزیری، تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره ۷ اکتبر و سربازی حریدی‌ها (یهودیان فوق‌ارتدوکس) را حل کند. در چنین فضایی، آیزنکوت با در اختیار داشتن تنها ۴۸ کرسی در ائتلاف خود ناچار به بررسی هم‌زمان سه مسیر پرهزینه است: اتکا به احزاب عرب که مخالفت درون احزاب «یاشار» و «بیاخاد» و کناره‌گیری «آویگدور لیبرمن» را در پی دارد، ائتلاف با احزاب حریدی که با اصل سربازی همگانی در تضاد است، یا توافق با لیکود؛ در حالی که لیکودِ بدون نتانیاهو در دسترس نیست و دولت تحت رهبری نتانیاهو همان چیزی است که آیزنکوت برای تغییر آن انتخاب شد. در مقابل، نتانیاهو با کارت‌های محدودتر می‌کوشد مانع جدایی احزاب حریدی شود، هر دولت متکی بر حمایت احزاب عرب را نامشروع جلوه دهد و دولتی بدون لیکود را ناپایدار یا خطرناک نشان دهد.

در جمع‌بندی جروزالم پست آمده است که تداوم همکاری پارلمانی آیزنکوت با احزاب عرب که انتظار می‌رود این هفته به انتخاب رئیس جدید کنست بینجامد، به او کنترل بر پارلمان و اهرم فشار می‌دهد؛ با این حال، اگر سایر مسیرها کارآمد نباشد، آیزنکوت ممکن است دریابد گزینه‌های حریدی یا عربی دولتی پایدار نمی‌سازند و نتانیاهو نیز به این جمع‌بندی برسد که تقسیم یا واگذاری موقت قدرت بر از دست دادن کامل آن ترجیح دارد؛ به‌ویژه آنکه چادر مدان می‌تواند مطالبه عمومی وحدت را به فشاری سیاسی تبدیل کند که هیچ‌یک از دو رهبر نتوانند به‌آسانی از آن بگذرند.

منبع: روزنامه جروزالم پست (تحلیل هرب کینون) | تلخیص و بازتنظیم در کوردستان میدیا