خبرگزاری «رویترز» در گزارشی تحلیلی مینویسد رایزنیهای لحظه آخری برای دیدار رهبران آمریکا، چین و روسیه در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (اپک) با انگیزههایی متفاوت ادامه دارد، اما چشمانداز دستیابی به یک «توافق بزرگ» در این گردهمایی اندک است.
بر پایه این گزارش که از سوی «ترور هانیکات»، «می می چو» و «اندرو آزبورن» تهیه شده و روز شنبه ۲۳ آبان منتشر شد، دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین ممکن است در شهر شنژن درباره کانونهای بحران جهان، از جنگهای اوکراین و ایران گرفته تا تسلیحات هستهای و هوش مصنوعی، گفتوگو کنند؛ با این حال، دو منبع آگاه از برنامهریزیها میگویند مذاکرات فشرده هنوز به تعیین دستور کار یا چارچوب نشست نینجامیده است. به نوشته رویترز، سه رهبر با خواستههایی کاملاً متفاوت وارد این فضا میشوند: پوتین به دنبال فرصتی برای پایان دادن به جنگ چهارساله اوکراین بر اساس شروط مسکو است و ترامپ نیز که از شکستهای انتخاباتی اخیر حزب جمهوریخواه آسیب دیده و سال آینده با کنگرهای تحت کنترل دموکراتها روبهروست، در پی ثبت دستاوردی تاریخی از جمله پیشرفت به سوی توافق سهجانبه کنترل تسلیحات هستهای یا کمک به پایان دادن به جنگ با ایران است.
در مقابل، برای شی جینپینگ میزبانی چنین نشستی پرریسک و غیرقابل پیشبینی به نظر میرسد؛ چراکه سبک بداههپردازانه ترامپ با رویکرد از پیش تنظیمشده رئیسجمهور چین همخوانی ندارد. مهمتر آنکه پکن با داشتن حدود ۵۰۰ کلاهک هستهای در مقایسه با بیش از پنج هزار کلاهک برای هریک از دو رقیب آمریکایی و روسی (هرچند در حال گسترش سریع زرادخانه خود است)، خود را در جایگاه ضعیفتر هستهای میبیند و طرح مذاکرات هستهای از سوی ترامپ را، به گفته پژوهشگران چینی در گفتوگو با رویترز، از اساس غیرقابل طرح میداند. «ادگارد کیگان»، مقام ارشد پیشین کاخ سفید در امور شرق آسیا، نیز تأکید کرده است چین نمیخواهد با گفتوگوهای سهجانبه کنترل تسلیحات، این چارچوب را بپذیرد که بهعنوان یک قدرت بزرگ هستهای باید مشمول محدودیتهایی مشابه آمریکا و روسیه شود. همزمان، یک مقام ارشد دولت ترامپ گفته واشینگتن انتظار دستیابی به توافقی در حوزه هستهای ندارد، اما «زمان آن رسیده که چین پیشقدم شود و درباره این موضوع گفتوگو کند». سفارت چین در واشینگتن روز جمعه تنها به تأیید تماس با طرفهای ذیربط بسنده کرد و سفارت روسیه پاسخی نداد.
احتمال برگزاری این نشست، بهویژه در روسیه، با «کنفرانس یالتا» در سال ۱۹۴۵ میان آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی مقایسه شده است؛ نشستی که حوزههای نفوذ را تثبیت کرد و به نماد توافقهای قدرتهای بزرگ بر سر سرنوشت دولتهای کوچکتر بدل شد. برای ناسیونالیستهای روس، از جمله «الکساندر دوگین» ایدئولوگ روس که این اقدام را تأییدی بر «جهان چندقطبی» خوانده، نفس برگزاری نشست، روسیه را همتراز آمریکا و چین مینشاند. اما از کییف تا توکیو و از جمله در تایوان، نگرانی عمیقی از احتمال معامله پشت درهای بسته وجود دارد؛ چنانکه «ولودیمیر زلنسکی»، رئیسجمهور اوکراین، ماه گذشته درباره تبدیل شدن چنین نشستهایی به «یالتای ۲، ۳ و ۴» هشدار داد. این تصویر برای پکن نیز ناخوشایند است، زیرا چین در سال ۱۹۴۵ به یالتا دعوت نشده بود و میکوشد خود را حامی دولتهای کوچکتر معرفی کند. به گفته یک منبع آگاه و یک دیپلمات اروپایی، در حالی که مسکو خواستار طرح جنگ اوکراین در دستور کار بوده، پکن با گنجاندن آن مخالفت کرده و یک مقام آمریکایی نیز روز جمعه گفته است ترامپ احتمالاً این موضوع را در نشست سهجانبه مطرح نخواهد کرد.
با این حال، «دیمیتری پسکوف»، سخنگوی پوتین، روز دوشنبه گفت تبادل پیشنهادها درباره دستور کار ادامه دارد و این دیدار توجه جهانیان را جلب خواهد کرد. رویترز میافزاید ترامپ با وجود آنکه هیچیک از دیدارهای پیشین او در طول نزدیک به شش سال ریاستجمهوری با پوتین و «کیم جونگ اون»، رهبر کره شمالی، به گشایش دیپلماتیک نینجامید، این بار نیز به دنبال نمایش اقتدار در صحنه جهانی است؛ بهگفته «کرت تانگ»، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، رئیسجمهور ایالات متحده بیتردید از این سفر برای بازنمایی رهبری و قدرت دیپلماتیک خود بهره خواهد گرفت.
منبع: خبرگزاری رویترز | تلخیص و بازتنظیم در کوردستان میدیا