اگرچه جزئیات فنی مربوط به سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران هنوز نهایی نشده، کارشناسان هشدار میدهند که اجرای حداقلی توافق برای رقیقسازی این ذخایر نیازمند نظارت سختگیرانه و مداوم است تا از احتمال حرکت به سمت ساخت سلاح هستهای جلوگیری شود.
بر اساس توافق میان ایران و ایالات متحده، مقرر شده است دستکم ذخایر اورانیوم ایران «در داخل کشور و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی رقیقسازی شود». با این حال، سازوکار دقیق اجرای این روند و همچنین احتمال انتقال بخشی از مواد از ایران، همچنان موضوع مذاکرات بعدی خواهد بود.
«کِلسِی داونپورت» از انجمن کنترل تسلیحات میگوید ایران در سالهای پس از خروج آمریکا از توافق هستهای ۲۰۱۵، دانش فنی خود در زمینه غنیسازی و تولید سانتریفیوژها را بهطور قابل توجهی افزایش داده و این امر امکان بازگشت کامل به وضعیت قبلی را دشوار کرده است.
«اریک برور» از اندیشکده «ابتکار تهدید هستهای» نیز معتقد است حتی باقی ماندن بخشی از مواد غنیشده در سطح پایین نیز میتواند ریسکزا باشد، زیرا ایران اکنون از دانش فنی پیشرفتهتری برخوردار است.
او پیشتر تأکید کرده بود که یک توافق مؤثر باید شامل خارج کردن بخش عمدهای از اورانیوم غنیشده از ایران باشد، در غیر این صورت خطر بازگشت به مسیر تسلیحاتی همچنان باقی خواهد ماند.
به گفته کارشناسان، حتی در صورت اجرای دقیق توافق و نظارت گسترده، ایران در صورت نقض تعهدات میتواند در بازهای نسبتاً کوتاه مسیر دستیابی به مواد لازم برای ساخت سلاح هستهای را طی کند.
بر اساس این گزارش، موفقیت چنین توافقی به میزان سختگیری در نظارت و شفافیت اجرای آن وابسته خواهد بود، در غیر این صورت خطر هستهای همچنان پابرجا میماند.
