به گزارش فاکسنیوز، تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علیه تأسیسات هستهای «پیکاکس» در ایران، پرسشهایی را درباره علت تمرکز ناگهانی واشنگتن بر این سایت مطرح کرده است؛ مجموعهای که در حملات پیشین آمریکا و اسرائیل هدف قرار نگرفت و به گفته کارشناسان، ممکن است در عمقی قرار داشته باشد که حتی بمب سنگرشکن GBU-57، قدرتمندترین سلاح متعارف آمریکا برای انهدام تأسیسات زیرزمینی، نتواند بهطور مطمئن آن را نابود کند.
این مجموعه در نزدیکی تأسیسات غنیسازی نطنز و در دل کوه ساخته شده و ایران پیشتر اعلام کرده بود قرار است جایگزین کارخانه مونتاژ سانتریفیوژهایی شود که در سال ۲۰۲۰ تخریب شد. به گفته تحلیلگران، این سایت میتواند در آینده برای مونتاژ سانتریفیوژها، غنیسازی اورانیوم یا برخی فعالیتهای مرتبط با برنامه هستهای مورد استفاده قرار گیرد.
دولت آمریکا تاکنون اعلام نکرده است که آیا انتقال سانتریفیوژها به این مجموعه را تأیید کرده یا خیر و همچنین توضیح نداده است چرا سایتی که در حملات پیشین دستنخورده باقی ماند، اکنون به هدف احتمالی حمله تبدیل شده است.
ترامپ گفت آمریکا احتمالاً «بهزودی» و «بسیار شدید» این منطقه را هدف قرار خواهد داد. این اظهارات پس از آن مطرح شد که والاستریت ژورنال به نقل از منابع اطلاعاتی اسرائیل گزارش داد ایران پاییز گذشته هزاران سانتریفیوژ را به این مجموعه منتقل کرده است.
ترامپ در واکنش به این گزارش گفت این انتقال «ممکن است» رخ داده باشد، اما آمریکا آن را «ثبت نکرده است». او افزود: «شاید این بار درست گفته باشند، اما تا زمانی که مواد هستهای آنجا نباشد، اهمیتی ندارد.» وی تأکید کرد آنچه برای آمریکا اهمیت دارد محل نگهداری اورانیوم غنیشده است.
بر اساس آخرین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از حملات سال گذشته، ایران بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشت؛ میزانی که در صورت غنیسازی بیشتر، برای تولید حدود ۱۰ سلاح هستهای کافی ارزیابی میشود. با این حال، بازرسان آژانس پس از حملات دیگر نتوانستهاند محل یا وضعیت این ذخایر را تأیید کنند.
مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی مستقر در واشنگتن معتقد است این مواد همچنان در سایتهای اصفهان، نطنز و فردو قرار دارند و هیچ نشانهای از انتقال آنها به مجموعه پیکاکس وجود ندارد.
این مؤسسه همچنین اعلام کرده تصاویر ماهوارهای نشان میدهد عملیات ساختوساز در این مجموعه ادامه دارد، اما هنوز شواهدی مبنی بر آغاز فعالیت عملیاتی آن مشاهده نشده است. تصاویر ثبتشده در ماه فوریه نیز حاکی از آن است که ایران با افزودن بتن، سنگ و سازههای تقویتشده در ورودی تونلها، تلاش کرده مقاومت این مجموعه را در برابر حملات هوایی افزایش دهد.
اسپنسر فراگاسو، پژوهشگر ارشد این مؤسسه، به فاکسنیوز گفت حملات پیشین آمریکا و اسرائیل بر تأسیسات فعال غنیسازی متمرکز بود و بر اساس اطلاعات موجود، در آن زمان هدف بااهمیتی در داخل مجموعه پیکاکس وجود نداشت. با این حال، او افزود در صورت صحت گزارشهای اطلاعاتی اسرائیل درباره انتقال سانتریفیوژها، تمرکز تازه ترامپ بر این مجموعه قابل درک خواهد بود.
کارشناسان درباره امکان نابودی کامل این سایت اختلافنظر دارند. برخی معتقدند عمق زیاد و استحکام بالای آن، تخریب کامل تأسیسات را بسیار دشوار میکند و حملات هوایی احتمالاً تنها ورودی تونلها را مسدود خواهد کرد. در مقابل، برخی دیگر میگویند حتی اگر نابودی کامل امکانپذیر نباشد، مسدود کردن مسیرهای دسترسی میتواند استفاده ایران از این مجموعه را برای مدت طولانی مختل کند.
به گفته تحلیلگران، حتی در صورت حمله به این سایت، برنامه هستهای ایران بهطور کامل از بین نخواهد رفت، زیرا مجموعه پیکاکس تنها بخشی از زیرساخت هستهای این کشور به شمار میرود.
