بر اساس دادههای رسمی، شمار کودکان بازمانده از تحصیل در ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به حدود ۹۹۲ هزار نفر رسیده است؛ آماری که به دلیل نقص و ناکارآمدی نظام آماری جمهوری اسلامی، احتمالا حتی همه کودکان محروم از آموزش را نیز شامل نمیشود.
از این تعداد، حدود ۱۹۲ هزار کودک در دوره ابتدایی، ۲۱۴ هزار نفر در متوسطه اول و ۵۸۶ هزار نفر در متوسطه دوم از تحصیل بازماندهاند. فقر، کار کودکان، ممانعت از تحصیل دختران، مشکلات یادگیری و نبود دسترسی مناسب به مدارس از جمله عوامل اصلی این وضعیت عنوان شدهاند.
بخشی از این کودکان در آمار رسمی دیده نمیشوند؛ از جمله کودکان فاقد شناسنامه یا مدارک اقامتی و کودکانی که در مدارس ثبتنام شدهاند، اما عملا در کلاس حاضر نمیشوند. از این رو، آمار رسمی تصویری ناقص از ابعاد واقعی محرومیت آموزشی در ایران ارائه میدهد.
با وجود وعدهها و مقررات مربوط به تحصیل کودکان، گزارشها نشان میدهد مشکلات دسترسی به آموزش همچنان پابرجاست و بسیاری از خانوادههای کمدرآمد توان تأمین هزینههای تحصیل فرزندان خود را ندارند.
در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ نیز شمار بازماندگان از تحصیل ۹۲۹ هزار و ۷۹۸ نفر اعلام شده بود. افزایش این رقم به حدود ۹۹۲ هزار نفر در سال بعد، نشانه تشدید محرومیت آموزشی و ناتوانی ساختار آموزشی جمهوری اسلامی در تضمین دسترسی برابر کودکان به مدرسه است.
افزایش شمار کودکان بازمانده از تحصیل در کنار فقر گسترده، کار کودکان و ضعف دسترسی به آموزش، تصویری روشن از عمیقتر شدن بحران آموزشی در ایران ارائه میدهد؛ بحرانی که بار اصلی آن بر دوش خانوادههای کمدرآمد و کودکانی است که از ابتداییترین حق خود، یعنی دسترسی برابر به آموزش، محروم ماندهاند.
