کوردستان میدیا

ماڵپەڕی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران

گرانبوونی ٧٠ له‌سه‌دیی شتومه‌کی خۆراکی له‌ ماوه‌ی ساڵی ڕابردوودا

00:52 - 13 خاکەلێوه 2725

ئه‌ندامێکی کۆمیسیۆنی ژووره‌ پیشه‌ییه‌کانی ڕێژیم وتوویه‌تی: چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی نرخی به‌سته‌به‌ندیی شتومه‌ک هه‌تا ٢٠٠ له‌سه‌د و گرانبوونی ٥٥ له‌سه‌دیی نرخی که‌ره‌سته‌ی هاتوچۆ له‌ ساڵی ١٤٠٣دا هۆکاری گرانیی ٧٠ له‌سه‌دیی شتومه‌که‌ خۆراکییه‌کانه‌ و پێده‌چێت له‌م ساڵیشدا هاوشێوه‌ی ساڵی ڕابردوو گرانتر ببێت".

ئه‌حمه‌دڕه‌زا به‌خشی ئه‌ندامی کۆمیسیۆنی ژووره‌ پیشه‌ییه‌کانی ڕێژیم له‌ لێدوانێکدا بۆ هه‌واڵده‌ریی ئیلنای ڕێژیم له‌مه‌ڕ هۆکاره‌کانی دیکه‌ی گرانبوونی شتومه‌کی خۆراکی بۆ ئاڵوگۆڕی نرخی ئه‌رزی دیاریکراو بۆ به‌رهه‌مهێنان، درێژبوونه‌وه‌ی مۆڵه‌تی دیاریکردنی ئه‌رزی هاورده‌کردنی که‌ره‌سته‌ی خاوی به‌رهه‌مهێنان، جۆراوجۆری سیسته‌مه‌کان و کێشه‌گه‌لی زۆر له‌ بواری به‌رهه‌مهێنان و هاورده‌کردن، یاسای ماڵیات گه‌ڕانده‌وه‌.

به‌خشی هه‌روه‌ها وتی: "ئێمه‌ شایه‌تی له‌ده‌ستدانی به‌های پاره‌ی میللین و ئه‌وه‌ش هۆکارێکی دیکه‌ی هه‌ڵکشانی نرخی به‌رهه‌مهێنانه‌ له‌ ماوه‌ی ساڵی ڕابردوودا".

چه‌ند شتومه‌کێک که‌ له‌ ئێراندا له‌ ماوه‌ی یه‌ک ساڵی ڕابردوودا زۆر زیاتر هه‌ڵکشانی نرخیان به‌ خۆوه‌ بینیوه‌ برتیین له‌ "ڕۆن، په‌تاته‌، ده‌رمان، گۆشتی سوور، گه‌نم و زۆر شتی دیکه‌.

لە دوایین ڕاپۆرتە فەرمییەکاندا له‌مه‌ڕ گرانیی درمان، ئاماری هاوردەکردنی ڕۆن زیاتر لە ٣٠٪ کەمبوونەوەی بە خۆیەوە بینیوە؛ ئەمەش لە کاتێکدایە کە زیاتر لە ٩٠٪ی ڕۆنی ئێران لە ڕێگەی هاوردەکردنەوە دابین دەکرێت.

هه‌روه‌ها چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی ٥٠ هه‌تا ٤٠٠ له‌سه‌دیی نرخی جۆره‌کانی ده‌رمان له‌ ئێراندا نیگه‌رانیی پزیشکان و به‌رهه‌مهێنه‌رانی ده‌رمانی لێ که‌وتووه‌ته‌وه‌ و ڕایانگه‌یاندووه‌ که‌ به‌رده‌وامیی ئه‌و قه‌یرانه‌ به‌ ته‌واوه‌تی ته‌ندروستیی کۆمه‌ڵگه‌ ده‌خاته‌ مه‌ترسییه‌وه.

‌ به‌پێی ڕاپۆرتی هه‌واڵده‌ریی ده‌نگی ئه‌مریکا له‌ هه‌مبه‌ر چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی نرخی ده‌رمان، پزیشکێک ڕایگه‌یاندووه‌: "ئه‌گه‌ر ده‌رمانێک به‌ دۆلاری ٤ هه‌زار تمه‌نی ٥٠٠ هه‌زار تمه‌ن بێت ئه‌وا به‌ دۆلاری ٦٠ هه‌زار تمه‌نی نرخی ١٥ به‌رامبه‌ر ده‌بێت و به‌رده‌وامیی چوونه‌سه‌ره‌وه‌ی نرخه‌کان به‌پێی ئه‌و ڕه‌وته‌، توانایی کڕینی ده‌رمان بۆ نه‌خۆشان به‌ شێوه‌ی به‌رچاو که‌م ده‌کات.

هاوکات لەگەڵ گرانیی شتومەک و خواردەمەنییەکان لە ئێران، نرخی پەتاتە بەهۆی کەمبوونی ئەم خۆراکەوە، گەیشتووەتە کیلۆیەک ٩٠ هەزار تمەن.

نرخی پەتاتە لە ڕێبەندانی ساڵی ڕابردوودا ١٦ هەزار تمەن بووە و لە ڕێبەندانی ئەمساڵدا گەیشتووەتە ٧٠ تا ٩٠ هەزار تمەن و هەروەها لە مانگی ڕابردوودا نرخی پەتاتە ٢٧ هەزار تمەن بووە.

لە دوای گەنم و برنج، پەتاتە یەکێک لەو خواردەمەنییانەیە کە لەلایەن بنەماڵەکانەوە لە ئێران زۆرتر لە کاڵاکانی دیکە بەکار دەهێنرێت.

بەهۆی گرانیی گۆشت و مریشک و بەرهەمە گۆشتییەکان، خەڵکی ئێران بەتایبەتی لە ساڵانی ڕابردوودا زۆرتر ڕوویان کردووەتە خۆراکە کەم نرخەکانی دیکە وەک پەتاتە.

شایانی باسه‌ به‌پێی ئاماره‌کان له‌ ماوه‌ی ته‌نیا دوو مانگدا تێچووی ژیانکردن و کڕینی شتومه‌ک له‌ ئێراندا، لانیکه‌م ٤٠ له‌سه‌د گرانتر بووه‌ و له‌ هه‌ندێک بواردا زیاتر له‌و ڕێژه‌یه.
‌پێشتریش هه‌واڵده‌ریی ئیلنای سه‌ر به‌ ڕێژیم له‌ ڕاپۆرتێکدا له‌ژێر ناوی ''له‌ کاره‌با هه‌تا هێلکه‌، هه‌موو شتێکیان گران کردووه‌'' نووسیویه‌تی؛ ته‌قینه‌وه‌ی ئازادسازیی نرخه‌کان به‌هێزتر و به‌رزتر له‌ هه‌موو کاتێکه‌ و ته‌رکشی ئه‌و ته‌قینه‌وه‌یه‌ هه‌موو به‌شه‌کانی ئابووریی وڵاتی  گرتووه‌ته‌وه.

‌ به‌ وته‌ی هه‌واڵده‌رییه‌کانی ڕێژیم، کاره‌با و پسووله‌ی وزه‌، گۆشت، هێلکه‌، دۆلار، زێڕ، سکه‌، ماشین و خانوو له‌ ماوه‌ی چه‌ند مانگی هاتنه‌سه‌رکاری ده‌وڵه‌تی پزشکییانه‌وه‌ به‌ خێرایی له‌ڕاده‌به‌ده‌ر گران بوونه و هیچ سووچ و که‌لێنێک نییه‌ هه‌ڵاوسان و گرانی ته‌نگی پێ هه‌ڵنه‌چنیبێت.